İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil

Bu sayfa MEB 8. sınıf Türkçe müfredatı (T.8.3.9) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.

Ders: Türkçe

Ünite: Fiilimsiler

Soru Ağırlığı: 2 Soru

Örnek Soru: 8 Çözümlü Soru

Kazanım Özeti ve Temel Kurallar

2 Kart

Kural & Formül Temel Kazanım

Fiilimsi Türleri ve Ek Kalıpları

Fiilimsiler fiil kök veya gövdelerine getirilen özel eklerle türetilir; kip ve şahıs eki almazlar, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılırlar. Fiilimsi ekleri yapım ekidir ve olumsuzluk eki alabilirler.

Formül / Bağıntı

I ˙ s im - F ii l (- ma, - ı s \c, - mak) ∣ S ı f a t - F ii l (- an, - a s ı, - m ez, - a r, - d ik, - ece k, - mi s \c) ∣ Z a r f - F ii l (- i p, - a r ak, - m e d e n, - k e n, - a l ı)

Örnek Uygulama

'Koşarak' (zarf-fiil) gelen (sıfat-fiil) çocukla 'konuşmak' (isim-fiil) istedi.

Sık Yapılan Hata

Kalıcı isimler (dondurma, ekmek, dolmuş vb.) fiilimsi özelliğini kaybettiği halde fiilimsi kabul edilerek karıştırılır.

#fiilimsi#isim-fiil#sıfat-fiil#zarf-fiil#fiilimsi ekleri

Kural & Formül

Sıfat-Fiil ve Zaman Eki Ayrımı

Sıfat-fiil ekleri (-ar, -dik, -ecek, -miş) cümlede bir ismi niteleme görevi üstlenir. Bu ekleri alan sözcükler yüklemde bulunuyorsa ve zaman bildiriyorsa fiilimsi değil çekimli fiildir. Fiilimsi olması için önündeki ismi nitelemesi veya adlaşmış olması gerekir.

Formül / Bağıntı

S ı f a t - Fiil: K o s \c a r a d ı m (N i t e l e m e) ∣ C ¸ ekimli Fiil: H er g u ¨ nk o s \c a r (Y u ¨ k l e m / Z aman)

Örnek Uygulama

'Dönülmez akşamın ufkundayız' cümlesinde 'dönülmez' sıfat-fiildir; 'Bu yoldan dönülmez' cümlesinde ise çekimli fiildir.

Sık Yapılan Hata

Cümle sonundaki yüklemde bulunan kip eklerini (-r, -dik, -ecek, -miş) sıfat-fiil ekiyle karıştırmak.

#sıfat-fiil#çekimli fiil#kip eki#adlaşmış sıfat-fiil

Çözümlü Örnek Sorular

Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 8 adet yeni nesil ve temel soru. Şıkkı işaretleyip adım adım çözümü inceleyebilirsiniz.

Soru 1 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç anlamı vardır?

Doğru Yanıt: D

"Seni görmek için buraya kadar geldim." cümlesinde amaç-sonuç anlamı vardır.

Soru 2 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç anlamı vardır?

Doğru Yanıt: A

"Seni görmek için buraya kadar geldim." cümlesinde amaç-sonuç anlamı vardır.

Soru 3 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç anlamı vardır?

Doğru Yanıt: D

"Yağmur yağdığından yollar ıslandı." cümlesinde neden-sonuç anlamı vardır.

Soru 4 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç anlamı vardır?

Doğru Yanıt: A

"Erken varmak için yola çıktı." cümlesinde amaç-sonuç anlamı vardır.

Soru 5 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç anlamı vardır?

Doğru Yanıt: C

"Hava alsın diye pencereyi araladı." cümlesinde amaç-sonuç anlamı vardır.

Soru 6 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç anlamı vardır?

Doğru Yanıt: C

"Hasta olduğu için okula gelemedi." cümlesinde neden-sonuç anlamı vardır.

Soru 7 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul (şart) anlamı vardır?

Doğru Yanıt: D

"Yağmur yağarsa maça gitmeyiz." cümlesinde koşul (şart) anlamı vardır.

Soru 8 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç anlamı vardır?

Doğru Yanıt: C

"Hava çok soğuk olduğu için dışarı çıkmadık." cümlesinde neden-sonuç anlamı vardır.

LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler

Rehber

LGS Hazırlık Rehberi: 8. Sınıfta Netleri Artıran Aralıklı Tekrar Yöntemi

LGS'de başarılı olmanın sırrı binlerce soru çözmek değil, yapılan hataları doğru zamanda tekrar etmektir. İşte bilimsel aralıklı tekrar ve kazanım merdiveni modeli.

Rehberi Oku → Rehber

Çocuğum Ders Çalışmıyor: 8. Sınıf Velileri İçin Motivasyon ve Takip Rehberi

LGS döneminde çocuğunuzun ders çalışma isteksizliğini aşmanın yolları. Baskı kurmadan, veri ve kazanım odaklı takip yöntemleri.

Rehberi Oku →