Gerçek, mecaz, terim anlam; çok anlamlılık

Bu sayfa MEB 8. sınıf Türkçe müfredatı (T.8.3.5) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 3 soru çıkmaktadır.

Ders: Türkçe

Ünite: Sözcükte Anlam

Soru Ağırlığı: 3 Soru

Örnek Soru: 8 Çözümlü Soru

Kazanım Özeti ve Temel Kurallar

2 Kart

Çözüm Stratejisi Temel Kazanım

Gerçek ve Mecaz Anlam Ayırt Etme

Sözcüğün cümledeki anlamını belirlerken zihinde canlanan ilk temel anlamıyla ilişkisini kontrol edin. Sözcük fiziksel ve somut durumundan tamamen sıyrılıp soyut bir anlam kazandıysa mecazlaşmıştır. Cümlenin tamamını okumadan sadece altı çizili kelimeye odaklanmak kelimenin kazandığı yeni soyut anlamı gözden kaçırmanıza sebep olur.

Örnek Uygulama

"Bize karşı çok soğuk davrandı" cümlesinde "soğuk" sözcüğü ısıyı değil samimiyetsizliği belirttiği için mecazdır.

Sık Yapılan Hata

Kelimeyi cümledeki kullanım bağlamına bakmadan sadece zihinde canlanan ilk anlamıyla değerlendirmek.

#gerçek anlam#mecaz anlam#bağlam#somutlaşma#sözcükte anlam

Çözüm Stratejisi

Terim Anlam ve Çok Anlamlılık Saptama

Çok anlamlılık sorularında sözcüğün yerine cümledeki anlamına uygun farklı bir tanım koyarak kaç farklı anlamda kullanıldığını sayın. Sözcük bilim, sanat, spor veya bir meslek dalına özgü kavramı karşılıyorsa terim anlamlıdır. Ancak özel bir alan kavramı günlük dilde benzetme amacıyla kullanılırsa terim anlamını yitirip mecaza dönüşür.

Örnek Uygulama

"Oyunun ikinci perdesi bitti" cümlesindeki "perde" tiyatro terimiyken, "Gözüne perde indi" cümlesinde mecazdır.

Sık Yapılan Hata

Terim olabilecek bir kelimeyi cümledeki kullanım amacına bakmaksızın her zaman terim anlamlı saymak.

#terim anlam#çok anlamlılık#bağlam#bilim sanat spora özgü kavramlar

Çözümlü Örnek Sorular

Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 8 adet yeni nesil ve temel soru. Şıkkı işaretleyip adım adım çözümü inceleyebilirsiniz.

Soru 1 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

Doğru Yanıt: D

"Bu, şimdiye kadar gördüğüm en ideal evdi." cümlesinde gereksiz sözcük kullanımı vardır.

Soru 2 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

Doğru Yanıt: D

"İki dost birbiriyle karşılıklı sohbet etti." cümlesinde gereksiz sözcük kullanımı vardır.

Soru 3 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki sözcüklerden hangisine ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde sonundaki ünsüz yumuşar?

Doğru Yanıt: D

"ağıt" sözcüğüne ünlü ek gelince sonundaki ünsüz yumuşar.

Soru 4 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur?

Doğru Yanıt: C

"Bugün hava oldukça güzeldi." cümlesinde fiilimsi eki yoktur.

Soru 5 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "sıcak" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

Doğru Yanıt: A

"Bizi çok sıcak bir gülümsemeyle karşıladılar." cümlesinde "sıcak" mecaz anlamdadır.

Soru 6 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki sözcüklerden hangisine ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde ünlü düşmesi olur?

Doğru Yanıt: A

"akıl" sözcüğüne ünlü ek gelince ünlü düşmesi görülür.

Soru 7 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlaç görevindedir (ayrı yazılır)?

Doğru Yanıt: D

"Öyle yoruldum ki hemen uyudum." cümlesinde ki bağlaçtır, ayrı yazılır.

Soru 8 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdaki sözcüklerden hangisine ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde ünlü düşmesi olur?

Doğru Yanıt: C

"gönül" sözcüğüne ünlü ek gelince ünlü düşmesi görülür.

LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler

Rehber

LGS Hazırlık Rehberi: 8. Sınıfta Netleri Artıran Aralıklı Tekrar Yöntemi

LGS'de başarılı olmanın sırrı binlerce soru çözmek değil, yapılan hataları doğru zamanda tekrar etmektir. İşte bilimsel aralıklı tekrar ve kazanım merdiveni modeli.

Rehberi Oku → Rehber

Çocuğum Ders Çalışmıyor: 8. Sınıf Velileri İçin Motivasyon ve Takip Rehberi

LGS döneminde çocuğunuzun ders çalışma isteksizliğini aşmanın yolları. Baskı kurmadan, veri ve kazanım odaklı takip yöntemleri.

Rehberi Oku →