Mondros ve işgaller, cemiyetler

Bu sayfa MEB 8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük müfredatı (İTA.8.2.2) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 1 soru çıkmaktadır.

Ders: T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

Ünite: Milli Uyanış

Soru Ağırlığı: 1 Soru

Örnek Soru: 8 Çözümlü Soru

Kazanım Özeti ve Temel Kurallar

2 Kart

Kavram Bilgisi Temel Kazanım

Mondros Ateşkes Antlaşması ve Tehlikeli Maddeleri

Osmanlı Devleti'ni fiilen bitiren Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit eden herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkı vererek tüm yurdu işgale açık hale getirmiştir. 24. madde ise Doğu Anadolu'daki altı vilayette karışıklık çıkarsa işgal edileceğini belirterek bölgede bir Ermeni devleti kurmayı amaçlamıştır.

Örnek Uygulama

İzmir'in işgali üzerine Yunanlara karşı ilk kurşunu gazeteci Hasan Tahsin atmıştır.

Sık Yapılan Hata

7. ve 24. maddelerin amaçlarını karıştırmak; 7. madde tüm yurdun işgali, 24. madde ise Doğu Anadolu'da Ermeni devleti kurma amacı taşır.

#Mondros#7. madde#24. madde#Vilayet-i Sitte#İşgaller

Kavram Bilgisi

Milli ve Zararlı Cemiyetlerin Nitelikleri

İşgallere karşı kurulan yararlı cemiyetler bölgesel nitelikte olup halkta milli bilincin uyanmasını sağlamış ve Sivas Kongresi'nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmiştir. Azınlıkların kurduğu veya milli varlığa düşman cemiyetler ise manda-himayeyi savunmuş veya bağımsız devlet kurmayı amaçlayarak işgalleri kolaylaştırmıştır.

Örnek Uygulama

Trakya Paşaeli Cemiyeti, bölgenin Yunanistan'a verilmesini önlemek amacıyla kurulan ilk yararlı cemiyettir.

Sık Yapılan Hata

Yararlı cemiyetlerin başlangıçta ulusal ölçekte değil, bölgesel kurtuluş hedefiyle kurulduğunu gözden kaçırmak.

#Yararlı Cemiyetler#Zararlı Cemiyetler#Müdafaa-i Hukuk#Sivas Kongresi#Manda ve Himaye

Çözümlü Örnek Sorular

Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 8 adet yeni nesil ve temel soru. Şıkkı işaretleyip adım adım çözümü inceleyebilirsiniz.

Soru 1 ⌨️ A, B, C, D

Temel

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nı fiilen sona erdiren ve 30 Ekim 1918'de imzaladığı ağır ateşkes antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Yanıt: D

Osmanlı Devleti, Limni Adası'nın Mondros Limanı'nda Agamemnon zırhlısında Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzalayarak fiilen teslim olmuştur.

Soru 2 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 'İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecektir' hükmünü içeren en tehlikeli maddesi hangisidir?

Doğru Yanıt: A

Mondros'un 7. maddesi, İtilaf devletlerinin Anadolu'yu hukuken işgal edebilmelerine zemin hazırlayan en tehlikeli ve ucu açık maddedir.

Soru 3 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Mondros'un 24. maddesinde yer alan 'Vilayet-i Sitte'de (Doğu'daki 6 ilde) bir karışıklık çıkarsa buralar işgal edilecektir' ifadesinin asıl gizli amacı nedir?

Doğru Yanıt: B

24. maddede geçen Vilayet-i Sitte (Erzurum, Van, Elazığ, Diyarbakır, Bitlis, Sivas) maddesiyle Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulmasına hukuki kılıf hazırlanmıştır.

Soru 4 ⌨️ A, B, C, D

Yeni Nesil (Zor)

Mondros sonrası ordunun terhis edilmesi, haberleşme ve ulaşım hatlarının (telsiz, telgraf, demiryolu) İtilaf devletlerine bırakılması neyi amaçlamıştır?

Doğru Yanıt: C

Ordunun terhisi savunmasız bırakmayı; iletişim ve ulaşımın kontrolü ise halkın işgallerden haberdar olup ortak direniş örgütlemesini engellemeyi amaçlamıştır.

Soru 5 ⌨️ A, B, C, D

Temel

İzmir'in 15 Mayıs 1919'da Yunanlılar tarafından işgali sırasında ilk direniş kurşununu atan ve şehit olan gazeteci kimdir?

Doğru Yanıt: D

İzmir'in işgali sırasında Kordonboyu'nda Yunan askerlerine ilk kurşunu sıkarak direnişi başlatan kahraman gazeteci Hasan Tahsin'dir.

Soru 6 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Mondros Ateşkesi'nden sonra başlayan işgallere karşı halkın kendi bölgesini korumak amacıyla kurduğu silahlı sivil direniş birliklerine ne ad verilir?

Doğru Yanıt: A

Vatanın savunulması için bölgesel olarak halk tarafından kurulan gönüllü ve düzensiz silahlı direniş güçlerine 'Kuvâ-yı Milliye' (Milli Kuvvetler) denir.

Soru 7 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Aşağıdakilerden hangisi Milli Varlığa Düşman (zararlı) cemiyetlerden biri olmayıp Türk milletinin haklarını savunan yararlı bir cemiyettir?

Doğru Yanıt: B

Kilikyalılar Cemiyeti adı yabancı gibi dursa da Adana ve Çukurova bölgesini Fransız ve Ermeni işgaline karşı savunan milli ve yararlı bir cemiyettir.

Soru 8 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Doğu Karadeniz'de tarihi Trabzon Rum İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmak amacıyla silahlı çeteler kuran azınlık cemiyeti hangisidir?

Doğru Yanıt: C

Pontus Rum Cemiyeti, Samsun'dan Trabzon'a kadar uzanan Karadeniz kıyılarında bağımsız bir Rum devleti kurmak için faaliyet göstermiştir.

LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler

Rehber

LGS Hazırlık Rehberi: 8. Sınıfta Netleri Artıran Aralıklı Tekrar Yöntemi

LGS'de başarılı olmanın sırrı binlerce soru çözmek değil, yapılan hataları doğru zamanda tekrar etmektir. İşte bilimsel aralıklı tekrar ve kazanım merdiveni modeli.

Rehberi Oku → Rehber

Çocuğum Ders Çalışmıyor: 8. Sınıf Velileri İçin Motivasyon ve Takip Rehberi

LGS döneminde çocuğunuzun ders çalışma isteksizliğini aşmanın yolları. Baskı kurmadan, veri ve kazanım odaklı takip yöntemleri.

Rehberi Oku →