Kalıtım, çaprazlamalar

Bu sayfa MEB 8. sınıf Fen Bilimleri müfredatı (F.8.2.2.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.

Ders: Fen Bilimleri

Ünite: DNA ve Genetik Kod

Soru Ağırlığı: 2 Soru

Örnek Soru: 8 Çözümlü Soru

Kazanım Özeti ve Temel Kurallar

2 Kart

Kavram Bilgisi Temel Kazanım

Monohibrit Çaprazlama ve Genotip Oranları

İki heterozigot bireyin (Aa x Aa) çaprazlanması sonucu %25 saf baskın (AA), %50 melez baskın (Aa) ve %25 saf çekinik (aa) genotip oluşur. Çekinik özelliğin fenotipte görülmesi için genotipin mutlaka saf çekinik (aa) olması gerekir. Baskın özellik ise hem saf (AA) hem melez (Aa) durumda fenotipe yansır.

Örnek Uygulama

Heterozigot iki sarı tohumlu bezelyenin çaprazlanmasıyla %75 sarı, %25 yeşil tohumlu bezelye oluşur.

Sık Yapılan Hata

Olasılıkların doğacak her birey için bağımsız olduğunu unutup 4 çocuktan kesin 1'inin çekinik fenotipli olacağını sanmak.

#çaprazlama#genotip#fenotip#baskın gen#çekinik gen

Kavram Bilgisi

İnsanda Cinsiyet Kalıtımı ve Akraba Evliliği

İnsanda cinsiyeti babadan gelen üreme hücresi belirler. Anneden sadece X, babadan ise X veya Y kromozomu aktarılır. XX geni dişi, XY geni erkek bireyi oluşturur. Akraba evliliği ise çekinik genlerle taşınan kalıtsal hastalıkların bir araya gelerek çocukta ortaya çıkma olasılığını artırır.

Örnek Uygulama

Bir ailenin kaç çocuğu olursa olsun doğacak her çocuğun erkek veya kız olma olasılığı %50'dir.

Sık Yapılan Hata

Akraba evliliğinin kesinlikle hasta çocuk doğuracağını düşünmek veya cinsiyeti annenin belirlediğini sanmak.

#cinsiyet kalıtımı#akraba evliliği#X ve Y kromozomu#kalıtsal hastalık

Çözümlü Örnek Sorular

Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 8 adet yeni nesil ve temel soru. Şıkkı işaretleyip adım adım çözümü inceleyebilirsiniz.

Soru 1 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Sarı özelliği yeşil özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak sarı olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: C

Aa×Aa çaprazında fenotip sarı olasılığı 3/4.

Soru 2 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Kıvırcık özelliği düz özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak düz olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: A

Aa×Aa çaprazında fenotip düz olasılığı 1/4.

Soru 3 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Kıvırcık özelliği düz özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak düz olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: B

Aa×Aa çaprazında fenotip düz olasılığı 1/4.

Soru 4 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Kıvırcık özelliği düz özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak düz olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: A

Aa×Aa çaprazında fenotip düz olasılığı 1/4.

Soru 5 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Kıvırcık özelliği düz özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak kıvırcık olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: A

Aa×Aa çaprazında fenotip kıvırcık olasılığı 3/4.

Soru 6 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Kahverengi özelliği mavi özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak kahverengi olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: D

Aa×Aa çaprazında fenotip kahverengi olasılığı 3/4.

Soru 7 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Kahverengi özelliği mavi özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak kahverengi olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: D

Aa×Aa çaprazında fenotip kahverengi olasılığı 3/4.

Soru 8 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Kıvırcık özelliği düz özelliğine baskındır. Her ikisi de melez (Aa) olan iki bireyin çaprazlanmasıyla oluşacak bir bireyin fenotip olarak düz olma olasılığı nedir?

Doğru Yanıt: A

Aa×Aa çaprazında fenotip düz olasılığı 1/4.

LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler

Rehber

LGS Hazırlık Rehberi: 8. Sınıfta Netleri Artıran Aralıklı Tekrar Yöntemi

LGS'de başarılı olmanın sırrı binlerce soru çözmek değil, yapılan hataları doğru zamanda tekrar etmektir. İşte bilimsel aralıklı tekrar ve kazanım merdiveni modeli.

Rehberi Oku → Rehber

Çocuğum Ders Çalışmıyor: 8. Sınıf Velileri İçin Motivasyon ve Takip Rehberi

LGS döneminde çocuğunuzun ders çalışma isteksizliğini aşmanın yolları. Baskı kurmadan, veri ve kazanım odaklı takip yöntemleri.

Rehberi Oku →